Grappig en gruwelijk tegelijk: Mohamad Abo Zarraa’s expositie

Goes – Vanaf begin deze maand tot eind mei is in Bibliotheek Goes een bijzondere expositie te zien. Een expositie van tekeningen waarbij de maker de toeschouwer uitdaagt. De maker, Mohamad Abo Zarraa, daagt tijdens zijn interview voor De Goese Bode ook de interviewer uit. Zonder zelf enige uitleg te hebben gegeven over zijn werken, vraagt hij: ‘‘Wat zie je?’’

Door Hanna Ippel

Abo Zarraa komt uit Aleppo. Een stad in het noordwesten van Syrië grenzend aan Turkije. Als kind kreeg hij de ziekte polio en sindsdien zit hij in een rolstoel. Hij liet zich niet tegenhouden om een goed leven te leiden en begon in Syrië een ambitieuze carrière als goudsmid, cartoonist en begeleider voor mensen met handicaps. Een creatieve combinatie waarbij zijn handen onmisbaar zijn. Dat zijn creatieve talent buiten Syrië een grote rol zou gaan spelen, heeft een heftige geschiedenis.

Van Syrië naar Nederland

Abo Zarraa en zijn gezin wonen in Grijpskerke. Maar dat is niet altijd zo geweest. Ook zijn vrouw en vier kinderen zijn geboren in Syrië. In 2011 brak de Syrische Burgeroorlog uit. Op dat moment veranderde alles voor de familie Abo Zarraa. Er braken gewelddadige protesten uit tegen de regering. De Islamitische Staat (IS) kwam op en veel mensen vluchtten uit Syrië op zoek naar veiligheid. Ook Abo Zarraa en zijn gezin gingen op de vlucht. In 2015 vluchtten ze via Turkije, Griekenland, de Balkan en Duitsland naar Nederland. Tijdens hun tocht naar Griekenland van Turkije, reisde de familie niet samen. Abo Zarraa is afhankelijk van zijn rolstoel. Hij maakte de overtocht per boot. Zijn rolstoel mocht niet mee aan boord. Met 55 mensen maakt hij een overtocht op een boot van drieënhalve vierkante meter. Abo Zarraa had veel pijn tijdens de overtocht. Aangekomen in Griekenland, begon hij aan zijn tocht naar Nederland. Toen hij in Nederland aankwam, was hij sterk verzwakt. ‘‘Ik was bijna dood,’’ vertelt hij. Hij woog toen bij aankomst slechts 35 kilogram.

Verwerking

Anderhalf jaar later kwamen ook zijn vrouw en kinderen naar Nederland. De oorlog en zijn vlucht uit Syrië zijn tekenend voor de werken van Abo Zarraa. In Zeeland, waar het gezin na Ter Apel terechtkwamen, pakte hij het tekenen weer op. Hij verwerkte zijn ervaringen in tekeningen. Sindsdien boekt hij veel succes met exposities door het hele land. Het zijn tekeningen die iedereen kan begrijpen, legt hij uit. We spreken allemaal andere talen, maar kunst spreekt volgens hem een universele taal. In Syrië werkte hij in zwart-wit; in Nederland begon hij met kleur te werken. 

Het werk waar hij naast zit, zie foto, is gebaseerd op zijn leven in Syrië. Zijn vrouw maakte in Syrië bruidsjurken en Abo Zarraa de sieraden voor de bruiden. Het is een herinnering aan een tijd die voorbij is. Dat vertellen ook de Arabische woorden die eromheen staan. Abo Zarraa vertelt over zijn huis vroeger. In 2014 werd zijn huis getroffen door een raket. Op vier meter afstand stond zijn zoontje waar de raket insloeg in de tuin. Wonderbaarlijk genoeg overleefde zijn zoontje. Nog steeds herinnert een stukje metaal in zijn arm hem aan wat er gebeurd is. Abo Zarraa vertelt dat zijn zoon laatst liet zien dat zijn arm nog magnetisch is. ‘‘Hij zei: Papa, ik ben Iron Man.’’ Zijn zoon heeft het niet van een vreemde. Het is tegelijkertijd grappig en gruwelijk. Met zijn tekeningen nodigt Abo Zarraa uit om niet alleen te kijken, maar ook te onderzoeken wat je ziet en wat dat over jou zegt. 

In Bibliotheek Goes is nog tot eind mei tijdens openingstijden een selectie van zijn werk te zien.