“Soms kan één kop koffie iemands dag al maken.”

De Bevelanden -  Aan de keukentafel van Marian van der Velden wordt al snel duidelijk waar haar werk om draait: om een klein gebaar dat een groot verschil kan maken. De redactie schoof bij haar aan om te horen hoe het vriendschappelijk huisbezoek van Stichting Humanitas er in de praktijk uitziet.

Door Doortje Klinkenbergh

Het initiatief koppelt vrijwilligers aan mensen die minder sociaal contact hebben of dat dreigen kwijt te raken. Achter die ogenschijnlijk eenvoudige opzet zit een zorgvuldige organisatie van matches, afspraken en begeleiding.

Klein moment, grote impact

Marian begon zelf ooit als vrijwilliger, na haar verhuizing naar Kortgene. “Ik dacht: ik heb wat ruimte, ik ga iets doen voor een ander,” vertelt ze. “Voor ik het wist zat ik er helemaal in.” Inmiddels is ze coördinator en verantwoordelijk voor het leggen van de juiste verbindingen tussen mensen. 

Wat het werk typeert, is de eenvoud. “Het moet vooral gezellig zijn,” zegt ze. “Een praatje, samen ergens naartoe, of gewoon even een moment dat iemand niet alleen is.” Juist die kleine momenten kunnen veel betekenen in iemands week.

Niet zwaar, wel betekenisvol

Binnen Humanitas wordt bewust gesproken over ‘eenzaamheid ervaren’ in plaats van ‘eenzaamheid’. Niet om het te verzachten, maar om het preciezer te maken. Het gaat om mensen die het contact missen om hun leven mee te delen, niet om een label. 

Marian ziet een brede groep deelnemers. “Niet alleen ouderen,” zegt ze. “Ook jongeren kunnen vastlopen. Soms heb je gewoon iemand nodig die even naast je staat in plaats van tegenover je.” 

Zeker sinds de coronaperiode merkt ze dat jongere mensen vaker moeite hebben met het leggen of oppakken van sociale contacten. “Veel is online gegaan,” legt ze uit. “Appen, scrollen, bellen via een scherm… maar elkaar echt zien en samen iets doen is toch iets anders.”

Vrijheid in de invulling

Vrijwilligers spreken samen met de deelnemer af hoe vaak ze elkaar ontmoeten. Dat kan wekelijks of eens per twee weken zijn, overdag, ’s avonds of in het weekend. Meestal gaat het om ongeveer twee uur per keer, maar langer mag natuurlijk ook. Die vrijheid maakt het laagdrempelig, maar vraagt wel duidelijkheid. “Als je afspreekt dat je komt, dan kom je ook,” zegt Marian nuchter. “Het is geen verplichting in de zin van werk, maar wel een afspraak tussen mensen.” 

Het koppelen van vrijwilligers en deelnemers is maatwerk. Marian kijkt naar interesses, energie, leeftijd en soms ook praktische zaken als afstand. De deelnemer en de vrijwilliger beslissen vervolgens samen wat leuk is om te doen: samen naar het tuincentrum, wandelen met een hond, of simpelweg een koffiemoment.

Als het nodig is, stuurt zij bij of maakt ze een nieuwe match. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer afspraken niet goed van de grond komen, het contact stroef verloopt of er toch geen klik blijkt te zijn tussen twee mensen. “Dan kijk ik opnieuw mee,” legt Marian uit. “Het moet voor allebei goed voelen, anders werkt het gewoon niet.”

“Als twee mensen blij worden van een koppeling, dan is mijn dag ook goed.”

Meer vraag dan aanbod

Ondanks de grote inzet van de huidige vrijwilligers is er een duidelijk knelpunt. De vraag naar contact groeit sneller dan het aantal mensen dat zich als vrijwilliger aanmeldt. Daarnaast is het werkgebied groot: van de Westerscheldetunnel tot Bergen op Zoom, waardoor ook reistijd een rol speelt in de matches. “Maar de reiskosten worden wel door de stichting vergoed hoor,” belooft Marian. 

Wat ze het liefst meegeeft aan nieuwe vrijwilligers is dat het niet ingewikkeld hoeft te zijn. “Je hoeft geen hulpverlener te zijn,” zegt ze. “Er zijn voor iemand is vaak al genoeg.” En juist daarin zit volgens haar de waarde: niet in grote oplossingen, maar in kleine momenten samen.

Hoe je meedoet

Wie zich afvraagt voor wie het vriendschappelijk huisbezoek bedoeld is, krijgt van Marian nog een laatste inkijk in de praktijk. Het initiatief is er voor mensen die moeite hebben met het leggen of onderhouden van contacten, of die door een ingrijpende gebeurtenis een kleiner sociaal netwerk hebben gekregen. Zij kunnen zelf, of samen met iemand uit hun omgeving, aangeven behoefte te hebben aan bezoek van een vrijwilliger. 

Vrijwilligers hoeven geen speciale ervaring of opleiding te hebben. Ze krijgen een introductietraining, persoonlijke begeleiding, contact met andere vrijwilligers en praktische ondersteuning zoals een reiskostenvergoeding en verzekering.

Wie meer wil weten of zich wil aanmelden als vrijwilliger of deelnemer, kan terecht op www.humanitas.nl.