Goes gezien door Arends oog: De banaan die ging

Pas sprak een jonge Goesenaar – nou ja, net voorbij de veertig – de woorden ‘vlakbij het Bananenpakhuis, zeg maar’. Dat was om me een locatie aan de Westsingel bij de Middelburgsestraatweg aan te duiden. Die plek ziet u op de foto en wordt kennelijk nog steeds aangeduid als ‘het Bananenpakhuis’. Interessant is dat, want het gebouw werd al in 1997 met de grond gelijk gemaakt. Het nieuwe gebouw uit 1998 herbergt appartementen en kantoren, en geen rijpe of onrijpe bananen, voor zover ik weet.

In 1930 werd hier een ‘bananenrijpinrichting met pakhuis en snij-inrichting’ gebouwd. Het gebouw had alleen een begane grond, met karakteristieke luchtkanalen op het platte dak. Al snel werd er een eerste verdieping plus zolderruimte opgebouwd. Opdrachtgever-eigenaar was de NV West-Indische Bananen Import Compagnie te Rotterdam en het bananenmerk was Fijffers, waarschijnlijk in de eerste advertenties een foutieve spelling van Fyffes. De bananen kwamen ‘in groenen staat’ in Goes, werden daar rijp gemaakt en lagen uiteindelijk prachtig geel in de Zeeuwse winkels. Men hoefde niet bang te zijn voor tropische bacteriën, want de West-Indische banaan zat in een luchtdichte schil. Dit blijkt allemaal uit advertenties in toenmalige lokale couranten. Of er ooit bananenspinnen zijn meegekomen en Goes onveilig maakten, melden de oude kranten niet. Toen de compagnie ter ziele ging of uit Goes vertrok (dat laatste valt in dit geval ook onder ‘gaan met die banaan’), werd fruitbedrijf Snijders de eigenaar en tenslotte was Gunst-Fruit in het gebouw gevestigd; de grote koelruimtes bleven zeer geschikt voor de fruitsector. Ten tijde van de sloop in 1997 stonden er drie witte vierkante luchtkokers op de nok. En zo leeft bij flink wat Goesenaren en vaste passanten het karakteristieke bananenpakhuis in de herinnering voort.

Het sterke verhaal aan het begin van dit stukje zegt misschien wel íets, maar niet alles, dat begrijpt u. Een representatieve steekproef uitvoeren is helaas niet haalbaar, maar toch heb ik zoiets gedaan: aan allerlei Goesenaren gevraagd wat ‘het bananenpakhuis’ hen zegt. De helft haalt de schouders op en de andere helft verwijst naar een verdwenen groot gebouw op de hoek Westsingel/Middelburgsestraatweg. En u doet dat waarschijnlijk ook, want zonder herkenning had u dit stukje vast niet bijna helemaal uitgelezen. Maar hoe komt het nu dat het bananenpakhuis zo in het Goese collectieve bewustzijn voortleeft? Een deel van het antwoord zal zijn dat de functie van het gebouw bijzonder en opvallend was. Bananen – kom er maar ’s om in een Zeeuws historisch straatbeeld! Want weten we ook nog waar de graanopslag van Duvekot of de imposante pakhuizen van Wed. P. de Jongh stonden? Tsja, en waarom zijn de bananen krom? ‘Vraag nou maar raak’, zou mijn schoonmoeder gezegd hebben.