Goes gezien door Arends oog: IJsbloemlezing over ijsjolijt (maar wel van een eeuw geleden)

Wat werd er weer geschaatst in Goes! Valt u ook over dat woordje ‘weer’? Weer? Nou, dat is toch wel heel lang geleden, de kunstijsbaantjes zo af en toe op de Grote Markt daargelaten! Het gaat ons nu even om het echte werk, dus op de Oostvest vanaf het Ceresbeeld naar de Wilhelminabank en weer terug. En dat niet zomaar een dagje voor de waaghalzen, maar minstens een week, zodat je het schaatsen ook nog kon inplannen, en ook met wat winterse entourage erbij – dát is lang geleden, nietwaar? Gezellig, langdurig vermaak op natuurijs is nu hoge uitzondering en dat maakte me nieuwsgierig naar tijden waarin schaatsen op de vesten schering en inslag was, nou ja… in ieder geval veel vaker voorkwam dan nu. Via Krantenbank Zeeland bladerde ik in de regionale couranten van ongeveer een eeuw geleden. En omdat de PZC en zelfs de Goese Bode de ruimte niet meer hebben voor uitvoerige verslaglegging van ijsjolijt en omdat we leven in tijden waarin nostalgie soms van levensbelang lijkt, geef ik hieronder enkele journalistieke ijs- en stijlbloemen weer. 

Januari 1914: Eindelijk, na vele winters wachtens konden de ijzers worden ondergebonden en men zich naar hartenlust overgeven aan de even gezonde als Hollandse schaatsensport. Op onze vesten is het dan ook een gezellige drukte van rijderessen en rijdsters (het verschil weet ik niet) en het is zeer zeker vleiend voor Goes, dat deze edele sport onder de dames zovele en zo uitstekende liefhebsters telt. Er zijn er natuurlijk, wien de schaatsen wat vreemd staan, doch een paar slagen en… ’t is weer alsof ze nooit onder de voeten zijn vandaan geweest.
Februari 1922: Er wordt over ’t algemeen keurig gereden en het sierlijk bewegen van sommige paren was een lust voor de ogen. Bovendien verstaan de dames de kunst zich in kleurige, fleurige ijskostuums te steken. Vooral de trui, hetzij wit of gekleurd, is en vogue. (…) Aan verschillende kramen bestond gelegenheid zich te verkwikken met een warme kop cacao, dé drank op het ijs. (…) Zondag zagen wij een jeugdige waaghals het ijs op een der toegevroren brandgaten proberen, zich aldus op één nacht ijs wagend. Men zij toch voorzichtig en late dergelijk gevaarlijk gespeel na!
December 1921: IJs en weer dienende, zal de Bond van de Rijks-HBS woensdagmiddag op het Kleine Vestje (tegenwoordig parkeerterrein Oostwal) een IJsfeest organiseren, waarbij ingeschreven kan worden voor verschillende wedstrijden: hardrijden juniores en seniores, schoonrijden voor paren en alleen, en behendigheidsrijden.
Februari 1929: Enige Oostsingelbewoners hebben het initiatief genomen om hedenavond op de Oostvest een ijsfeest te organiseren. De bedoeling is om in het midden der baan lampions op te hangen, terwijl de rijders lampions tegen de kostende prijs kunnen kopen op het ijs (Vesten Verlicht avant la lettre!).
Februari 1907: Gisteravond hadden jongens op de Oostvest het ongeluk een jongetje om te rijden. Hij kwam zodanig op het ijs te vallen dat hij een gat in ’t hoofd bekwam en het bewustzijn verloor. Door een jongen werd hij naar huis gedragen.

Zo ging dat dus allemaal een eeuw geleden. Ik herinner me vaag een uitspraak van een serieuze komiek, zoiets: nostalgie is het verlangen naar een tijd waarvan men absoluut geen idee heeft. Een tijd dus waarin je bewusteloos naar huis gesjouwd wordt in plaats van dat er even 112 voor je wordt gebeld…

Tekst en foto: Arend van der Wel