Van bevrijding tot Bevrijdingsdag: Goes herdenkt en viert

Goes - Een groot leeftijdsverschil tussen het kindercollege en de 101-jarige veteraan die gisteren aanwezig waren op de markt in Goes. In de verschillende plaatsen van de gemeente Goes de dodenherdenking plaats. In Goes zelf begon het programma met een herdenkingsconcert op het carillon van de Grote of Maria Magdalenakerk door Rien Donkersloot. Toespraken en voordrachten werden gehouden door onder meer burgemeester Cees van den Bos, de heer Dick van der Velde en het kindercollege.

Goes werd bevrijd op 29 oktober 1944 om 14.32 uur. Vorige jaar doken bij Historisch Museum De Bevelanden filmrollen op met beeldmateriaal waarin de bevrijding van Goes in de Tweede Wereldoorlog te zien is. Hier waren voorheen nauwelijks beelden van. Conservator Koen van Rooijen over de beelden: ‘‘Dit is echt het moment van 14.32 uur dat de eerste Canadezen de Markt op rijden via de Sint-Adriaanstraat. Je ziet de feestvreugde die daarop volgt. Je ziet ook de commandant van de ordedienst op een pantservoertuig een rede houden.’’

5 mei nationale feestdag

De Nationale Dodenherdenking op 4 mei en Bevrijdingsdag op 5 mei zijn nauw verbonden met de gebeurtenissen in de laatste oorlogsmaanden. Terwijl in Lüneburg op 4 mei 1945 de Duitse troepen in Noordwest-Europa capituleerden, werden in Nederland een dag later in Wageningen de afspraken voor de Duitse overgave verder uitgewerkt. Sinds 1946 is 5 mei daarom de dag waarop Nederland de bevrijding viert, al werd pas in 1990 vastgelegd dat het een jaarlijkse nationale feestdag is. 

Bevrijdingsdag wordt sinds 1946 op 5 mei gevierd, de dag waarop in Wageningen de capitulatieafspraken met de Duitse bezetter werden uitgewerkt. In de beginjaren viel de viering soms op een andere datum en vanaf 1958 gebeurde dat zelfs maar eens in de vijf jaar. Pas in 1990 werd 5 mei officieel een jaarlijkse nationale feestdag.

Dat betekent niet dat iedereen automatisch vrij is. In veel cao’s is afgesproken dat 5 mei alleen in lustrumjaren een vrije dag is. Overheidsmedewerkers hebben doorgaans wél vrij, mits de dienst het toelaat. Toch krijgen steeds meer werknemers Bevrijdingsdag wél als betaalde vrije dag. Inmiddels is dat in dertien procent van de cao’s vastgelegd, schrijft Het Financieele Dagblad op basis van cijfers van werkgeversvereniging AWVN, die betrokken is bij het merendeel van de cao-onderhandelingen in Nederland.

Bevrijdingsfestival Zeeland

In heel Zeeland worden activiteiten georganiseerd. Van vrijheidsmaaltijden tot muziekoptredens in Vlissingen. Traditiegetrouw brengt een team van zestien hardlopers vanuit Wageningen, stad der bevrijding, in estafette het bevrijdingsvuur naar Vlissingen. Dat is een afstand van 212 kilometer. 

‘‘Op 4 mei rond de klok van 18.30 uur vertrekken we bij de Timmerfabriek in Vlissingen per touringcar naar Wageningen,’’ liet de organisatie weten. ‘‘Daar begint de ruim zestien uur durende estafette terug naar Vlissingen om middernacht. We vinden het prachtig dat dit evenement volledig mogelijk wordt gemaakt door vrijwilligers en sponsoren.’’

Net als in 2025 zijn de hardlopers ook dit jaar live op de voet te volgen via een GPS-tracker. Op Bevrijdingsfestival Zeeland ziet u het volledige programma vandaag.