Natuurbelevenis met boomkruipers…

Boomkruiper of Boomklever, mensen kunnen deze twee vogelsoorten die geen familie van elkaar zijn, nogal eens door elkaar halen. Ik gebruik altijd een “ezelsbruggetje”, een boomklever moet ‘kleefkracht’ hebben om met zijn kop naar beneden langs het boomschors naar beneden te schuifelen.

Door Peter Boelee

‘‘Om een goede kans te maken een boomklever te zien hoef je niet ver te reizen, in de bossen op de Brabantse Wal komen ze veel voor. Ze verraden zich door hun luidruchtige zang die nogal wat variaties heeft. In Zeeland worden ze soms gezien in bossen met oude bomen zoals op de verschillende landgoederen en oude begraafplaatsen.

Maar ik ga het nu hebben over de boomkruiper die in tegenstelling tot de boomklever wel in grote getale in Zeeland voorkomt. Dat is niet altijd zo geweest, vóór de Tweede Wereldoorlog waren ze net als nu overal in Zeeland te vinden maar oorlogshandelingen en inundaties waren de oorzaak dat veel oude bomen verdwenen en dus ook het aantal boomkruipers sterk afnam. Maar de soort herstelde zich snel en men schat dat er nu 1500-2000 paar boomkruipers in heel Zeeland voorkomen.

Heb jij er al eens een gezien? Met zulke aantallen zou dat toch niet moeilijk zijn? Als je zijn zang of roepje kent wordt het gemakkelijker om de boomkruiper tegen te komen. Soms zelfs midden in een drukke stad zolang er wat oude bomen bij elkaar staan is de kans op het zien en horen van een boomkruiper mogelijk. Dus je hoort de boomkruiper eerder dan je hem ziet. Dan goed kijken naar de boomstam en wachten op het moment dat hij van bovenin een boom naar de onderkant van de volgende boom vliegt. Een boomkruiper kruipt altijd langs de boomstam naar boven. Zodra hij boven niet verder kan, vliegt hij naar de volgende boom en kruipt daar dan weer van onderen af aan naar boven. En hem dan volgen waanneer hij langs de stam omhoog kruipt.

Buiten het broedseizoen roept hij snel achter elkaar tsjiet, tsjiet, tsjiet, het lijkt wel een beetje op het roepje van de koolmees. De zang van de boomkruiper tijdens het broedseizoen, behoort niet tot de top 10 van de zangvogels, het is een eenvoudig saai deuntje. Maar lukt het je om deze geluiden uit je hoofd te leren dan is de kans groot dat je dit mooie vogeltje wel eens tegen komt. Op de website van Vogelbescherming kan je zoeken naar informatie over de boomkruiper om daar zijn roepje en zijn zang te beluisteren.

Boomkruipers eten insecten die ze met hun dunne kromme snavel van onder het schors van de boomstam uit peuteren. Ze broeden in spleten in het schors van de stam, maar ook in gebouwen in kieren en onder dakpannen. Er zijn ook speciale nestkastjes waarbij de opening aan de zijkant zit.

Boomkruipers zijn ‘standvogels’ dat betekent dat ze hier het hele jaar blijven. Dus ook in de winter. Ooit logeerde ik in een koude wintermaand in een vakantiehuisje in Hengelo. Er werd een logboek bijgehouden en een eerdere gast had er een jaar daarvoor het volgende in genoteerd: Ga zodra het donker is naar buiten en kijk onder de dakrand. Een goede kans dat je daar een kluwen boomkruipers kunt zien, die met hun koppen in het midden dicht tegen elkaar aan slapen”. En we hadden geluk, in het donker was de verenbol goed te zien. Op deze manier zijn de boomkruipers in staat een koude winternacht te overleven.

Een bijzonder vogeltje, onopvallend door zijn schutkleur niet te onderscheiden op het schors van de boom maar je bent altijd weer blij als je de boomkruiper hebt gevonden.’’